Voor miljoenen meisjes in Afrika is ongesteld zijn niet alleen een maandelijks ongemak, maar ook een bron van schaamte en stress. Door gebrek aan toegang tot maandverband of andere menstruatieproducten, kunnen ze zich namelijk niet goed schoonhouden en blijven ze thuis van school.
Uiteraard heeft dit grote gevolgen. Want wie iedere maand een paar dagen aan lessen mist, raakt achterop. Sommige meisjes verlaten uiteindelijk zelfs helemaal de schoolbanken.
Menstruatiearmoede gaat daarom over veel meer dan maandverband alleen. Het gaat over gezondheid, onderwijs en gelijke kansen.
Wat is menstruatiearmoede?
Menstruatiearmoede betekent dat meisjes en vrouwen onvoldoende toegang hebben tot maandverband of andere producten waarmee ze hun bloed kunnen opvangen. Ook schoon water, veilige toiletten en betrouwbare informatie zijn vaak niet voorhanden.
Voor veel meisjes in Afrika is ongesteld zijn daardoor iedere maand een uitdaging. Sommigen gebruiken oude lappen stof, papier of ander onveilig, niet-functioneel materiaal omdat maandverband te duur of niet beschikbaar is. Anderen blijven thuis omdat ze bang zijn door te lekken.
Ook het gebrek aan kennis speelt een grote rol. Meisjes krijgen vaak weinig uitleg over wat er met hun lichaam gebeurt en het ontbreekt hen aan kennis over hoe ze goed voor zichzelf kunnen zorgen.
Meisjes missen school
Wereldwijd missen miljoenen meisjes school doordat zij tijdens hun menstruatie geen veilige voorzieningen of producten hebben.
Volgens UNESCO mist ongeveer één op de tien meisjes in het Afrika ten zuiden van de Sahara school tijdens haar menstruatie. Nationale onderzoeken laten soms nog hogere cijfers zien. Een studie in Noord-Tanzania wees bijvoorbeeld uit dat ongeveer 30% van de meisjes tijdens hun menstruatie niet naar school gaat. In Kenia missen meisjes gemiddeld drie tot vier schooldagen per maand omdat ze ongesteld zijn.
Scholen zijn daarbij vaak niet goed ingericht. Uit een gezamenlijk rapport van WHO en UNICEF blijkt dat slechts 11% van de scholen in Sub-Sahara Afrika voorzieningen heeft voor menstruatie-afval in meisjestoiletten. Slechts 12 procent van de scholen biedt menstruatiematerialen aan.
Wanneer meisjes regelmatig school missen, raken zij achterop. Dat vergroot de kans op slechtere schoolprestaties en schooluitval.
‘Soms ga je ergens zitten tot het ergste voorbij is’
Beste vriendinnen Kevina er Vivian (17) weten als geen ander hoe het is om te menstrueren zonder maandverband of schoon water in de buurt te hebben. Als lid van de gezondheidsclub van hun school in het noordwesten van Kenia zien ze het als hun taak om menstruatiearmoede te bestrijden en de taboes op dit onderwerp weg te nemen.
Schaamte en taboe
Menstruatie is een natuurlijk onderdeel van het leven, maar er rust in veel gemeenschappen nog een taboe op. Over menstruatie praten is niet vanzelfsprekend. Meisjes krijgen soms weinig uitleg over wat er met hun lichaam gebeurt en voelen zich onzeker of beschaamd wanneer zij ongesteld worden.
Het doorbreken van schaamte en stigma is daarom net zo belangrijk als toegang tot maandverband en toiletten. Want pas wanneer meisjes veilig en open over menstruatie durven te praten, en bij hun ouders of leraren kunnen aangeven wat ze nodig hebben, kunnen zij zonder angst naar school.
Wat doet Amref?
Amref Health Africa werkt in verschillende Afrikaanse landen aan betere zorg rondom menstruatie, waarmee we de kansen voor meisjes op een goede toekomst vergroten.
Dat doen we onder meer door:
- Scholen te voorzien van schoon water en veilige toiletten.
- Meisjes en jongens voorlichting te geven over menstruatie en gezondheid.
- Taboes rondom menstruatie bespreekbaar te maken.
- Zorgverleners en docenten te trainen.
- Meisjes toegang te geven tot menstruatieproducten.
- Aandacht voor menstruatiegezondheid op te nemen in water- en gezondheidsprojecten.
In onze projecten rondom schoon water en hygiëne zien we dagelijks hoe belangrijk goede voorzieningen voor meisjes zijn. Wanneer scholen beschikken over schoon water, handwasfaciliteiten, veilige toiletten en privacy, kunnen meisjes ook tijdens hun menstruatie veilig naar school blijven gaan.
Dat helpt meisjes om school minder vaak te missen tijdens hun menstruatie.
Help mee!
Geen enkel meisje zou thuis moeten blijven omdat zij ongesteld is. Toch gebeurt dat iedere dag. Help jij mee dit te veranderen?