Tienerzwangerschappen

Jonge meisjes en vrouwen hebben het recht om zelf te bepalen wanneer en of ze kinderen willen. Helaas is dit in sommige landen alles behalve vanzelfsprekend. Ieder jaar bevallen er in ontwikkelingslanden zo’n 12 miljoen meisjes tussen de 15 en 19 jaar van hun eerste kind.

Wat zijn tienerzwangerschappen?

We spreken van een tienerzwangerschap wanneer een meisje onder de 20 jaar, zwanger is.  De zwangerschap is vaak niet gepland en de meisjes raken zwanger door onveilige seks, vaak vanwege gebrek aan seksuele voorlichting en anticonceptie. 

Tienerzwangerschappen in Afrika

In Sub-Sahara Afrika komen de meeste tienerzwangerschappen voor. Daar worden per 1.000 meisjes die tussen de 15 en 19 jaar oud zijn maar liefst 200 kinderen geboren. Ieder jaar bevallen 2,5 miljoen meisjes in ontwikkelingslanden van hun eerste kind als ze nog geen 16 jaar oud zijn. Dat zijn 6.850 meisjes per dag. Bron: WHO

 Wat zijn de oorzaken van tienerzwangerschappen in Afrika? 

Tienerzwangerschappen in Afrika hebben meerdere oorzaken.

  • Het is in Afrika helaas niet altijd vanzelfsprekend dat meisjes het recht hebben om over hun eigen lichaam te beslissen en hebben vaak weinig te zeggen over hun eigen seksualiteit. Zij worden op jonge leeftijd al als vrouw gezien. Daarom wordt er vaak gedacht dat jonge meisjes klaar zijn voor een huwelijk en een zwangerschap.
  • Kindhuwelijken en tienerzwangerschappen staan vaak in relatie tot elkaar. Zodra kinderen getrouwd zijn hebben zij ook seks met hun echtgenoot, wat soms ook gedwongen gebeurt. (bron: WHO). Daarbij zorgt momenteel de coronacrisis voor een toename in seksueel geweld.
  • Ook een gebrek aan onderwijs is een van de oorzaken. Onderwijs is zeer belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Het maakt hen weerbaarder en ze worden zich beter bewust van hun rechten.
  • Anticonceptie wordt in Afrika nog lang niet altijd gebruikt omdat het niet altijd beschikbaar is voor jongeren. Dit zorgt voor meer ongewenste zwangerschappen.

Wat zijn de medische risico’s van tienerzwangerschappen in Afrika?

Een zwangerschap op jonge leeftijd brengt helaas grote risico’s met zich mee. Zwangerschapscomplicaties – zoals bloedingen of onveilig uitgevoerde abortussen – zijn de belangrijkste doodsoorzaak onder meisjes tussen de 15 en 19 Het lichaam van een meisje is vaak nog niet volgroeid en daardoor niet klaar om zwanger te zijn of te bevallen. 

Omdat er in Afrikaanse landen een tekort aan medisch personeel is, bevallen veel tieners thuis. Bevallen zonder professionele begeleiding kan gevaarlijk zijn, zeker als er complicaties optreden zoals bloedingen en infecties. Hierdoor kunnen de jonge moeders en hun baby overlijden. Deze risico’s zijn een stuk kleiner wanneer zwangere meisjes medische begeleiding krijgen. Helaas hebben niet alle lokale ziekenhuizen voldoende goed opgeleide zorgverleners en kan zelfs een bevalling in het ziekenhuis problemen veroorzaken. Daarnaast zijn er weinig voorzieningen en medische materialen. Schoon water is vaak een luxe.

zwangerschapscomplicaties bij tieners zijn groter dan bij volwassenen vooral in ontwikkelingslanden. Zo overlijden er in Malawi per 100.000 geboortes 4.090 baby’s en 634 jonge moeders. 

Onze aanpak tegen tienerzwangerschappen

Wij willen tienerzwangerschappen stoppen in Afrika. Dit doen wij door: trainen van  zorgverleners dievoorlichting geven,, het uitbannen van schadelijke praktijken zoals meisjesbesnijdenis, en lobby richting de lokale overheid.. .

Zorgverleners opleiden

Om kindhuwelijken te stoppen leiden wij lokale zorgverleners op. De zorgverleners geven seksuele voorlichting aan jongeren en informeren hen over anticonceptie en waar zij dit kunnen krijgen.

Ook vertellen zij aan de mensen in de dorpen over de risico’s van tienerzwangerschappen en kindhuwelijken. Veel zwangerschappen komen voort uit het feit dat meisjes niet weten dat ze zwanger kunnen raken.

Wij leren jonge meisjes wat hun rechten zijn en hoe zij hiervoor moeten opkomen. Tijdens de training leren zij dat ze evenveel waard zijn als jongens. De meisjes krijgen les over seksualiteit, anticonceptie en zwangerschappen. Ook leren ze over het belang van onderwijs en het recht om zelf te bepalen of, wanneer en hoeveel kinderen ze krijgen. Dit noemen we gezinsplanning.  

We zorgen dat er genoeg verlos- en verpleegkundigen in de ziekenhuizen zijn. Door hen goed op te leiden kunnen zij zwangere meisjes en vrouwen begeleiden en ervoor zorgen dat zij hun kindje gezond ter wereld kunnen brengen.

Opleiden van zorgverleners via de telefoon

Het opleiden van lokale zorgverleners doen wij via innovatieve manieren zoals de mobiele telefoon met onze trainingsapplicatie ‘Leap’. Op deze manier kunnen zorgverleners zelf kiezen waar en wanneer ze willen leren en hoeven zij het ziekenhuis niet te verlaten om terug naar school te gaan. Ook kunnen we op deze manier de meest afgelegen gebieden bereiken.  De verlos- en verpleegkundigen trainen wij met de mobiele applicatie ‘Jibu’.Ook leiden we zorgverleners op aan de Amref International University in Nairobi.

Het alternatieve ritueel voor meisjesbesnijdenis

In veel Afrikaanse landen worden meisjes besneden. Bij Nomadische stammen zoals de Masai markeert de besnijdenis de overgang van meisje naar volwassenheid. Meisjes die zijn besneden worden vaak uitgehuwelijkt en hebben een grotere kans om op jonge leeftijd zwanger te raken. Met verschillende projecten en allianties zorgen wij dat meisjesbesnijdenis stopt zodat wij daarmee ook problemen zoals kindhuwelijken en tienerzwangerschappen kunnen aanpakken.

Opvangplek voor meisjes en jonge vrouwen

Onze collega Nice Leng’ete zet zich in om besnijdenissen de wereld uit te helpen. Dankzij haar inzet zijn al 20.000 meisjes niet besneden. Vorig jaar is zij gestart met de bouw van A Nice place: een veilige opvangplek waar meisjes naartoe kunnen als ze te maken krijgen met meisjesbesnijdenis, een gedwongen huwelijk of vroege zwangerschap. 

Lobby

Amref Flying Doctors lobbyt bij de lokale overheid en beleidsmakers om hen te overtuigen om meer geld beschikbaar te stellen voor anticonceptie. Ook trainen wij jongeren om zelf deze lobby-activiteiten op te zetten. Dit doen wij succesvol binnen het Health Systems Advocacy Partnership.  

Wat hebben we bereikt?

We hebben in verschillende landen al mooie resultaten behaald:

  • Zo hebben we met het project ‘Kom op voor tienermeisjes in Malawi’ meer dan 4.500 jongeren seksuele voorlichting gegeven. Daarbij wisten 1.312 jongeren waar zij anticonceptiemiddelen konden krijgen dankzij de voorlichtingen.
  • In Malawi zijn 440 kinderen, dankzij onze voorlichtingen, terug naar school gekeerd nadat zij zwanger zijn geraakt.
  • In Mozambique hebben wij meer dan 14.000 tieners seksuele voorlichting gegeven. Naast de voorlichting die we aan tieners geven, hebben we ook 78 dorpshoofden geïnformeerd. Deze leiders maken seksuele gezondheid en rechten nu bespreekbaar.
  • In Kenia trainen wij leiders, ouders, leraren en zorgverleners. Zo hebben wij 200 Keniaanse ouders training en informatie gegeven over seksuele rechten en gezondheid. Om tienerzwangerschappen te voorkomen is het belangrijk dat ook ouders, leraren en dorpsoudsten inzien dat het belangrijk is dat meisjes niet te vroeg trouwen en kinderen krijgen maar eerst hun school afmaken.
  • In Ethiopië hebben wij training gegeven aan 46 leraren en zorgverleners. Dit gaat over de nationale richtlijnen voor jeugdvriendelijke voorlichting over seksualiteit en seksuele gezondheid.
  • Via het Health Systems Advocacy Partnership hebben jongeren in Oeganda succesvol gelobbyd bij hun overheden en ervoor gezorgd dat anticonceptie nu beschikbaar is in verschillende districten.

​Lees meer over onze projecten om tienerzwangerschappen tegen te gaan:

Veelgestelde vragen:

Wat zijn de gevolgen van tienerzwangerschappen in Afrika? 

  • Tienerzwangerschappen hebben meerdere negatieve gevolgen. In veel landen zijn meisjes en jongens niet gelijk en is het gebruikelijk dat het meisje voor de baby zorgt na de bevalling. Meisjes stoppen vaak met het volgen van onderwijs en in sommige landen mogen zij na hun zwangerschap ook niet meer naar school. Dat heeft grote negatieve gevolgen voor hun ontwikkeling en zorgt ervoor dat zij niet (financieel) onafhankelijk kunnen zijn en op eigen benen kunnen staan.
  • Zwangere tienermeisjes ’ongeboren kindje lopen een groter risico op problemen tijdens de zwangerschap en bevalling. Het lichaam van het meisje kan dan ook blijvende schade oplopen als het lichaam nog niet volgroeid genoeg is om te baren.
  • Soms kiest de familie of het meisje voor een abortus als gevolg van een tienerzwangerschap. Helaas gebeurt een abortus vaak onveilig. Een onveilige abortus brengt grote risico’s met zich mee. Soms overlijdt een zwanger meisje hier zelfs aan. De grootste risico’s van een abortus zijn: onvolledige abortus, zwaar bloedverlies en infecties. Er vinden wereldwijd ongeveer 25 miljoen onveilige abortussen plaats per jaar. Hiervan zijn 3,9 miljoen meisjes tussen de 15 en 19 jaar oud. 


Hoe vaak komen tienerzwangerschappen voor?

Tienerzwangerschappen komen wereldwijd vaak voor. Jaarlijks bevallen in ontwikkelingslanden ongeveer 16 miljoen meisjes. Zij zijn tussen de 15 en 19 jaar oud. En onder de 16 jaar zijn dit er 2,5 miljoen.

delen
#NoMoreViolence: Teken de petitie
Doneer nu